Chiếc khăn che mặt bằng hạt 2.500 năm tuổi từ Ai Cập cổ đại

Người Ai Cập cổ đại đã dệt những tấm lưới hạt cườm đầy màu sắc để tạo ra khăn che mặt tang lễ cách đây khoảng 2.500 năm. Những tấm lưới hạt phổ biến này được đặt lên trên xác ướp bọc vải lanh, tượng trưng cho sự biến đổi của người chết thành Osiris, thần sinh sản và chúa tể của cõi chết.

Khăn che mặt tang lễ bằng hạt cườm từ Ai Cập cổ đại
Tấm khăn được làm từ lưới gồm hàng nghìn hạt cườm màu.

Chiếc khăn che mặt tang lễ bằng hạt cườm này hiện nằm trong bộ sưu tập của Viện Nghệ thuật Chicago (AIC), được mua vào cuối thế kỷ 19 từ Mục sư Chauncey Murch, giám đốc Phái bộ Trưởng lão Mỹ tại Luxor, một nhà sưu tập nghệ thuật Ai Cập cổ đại nhiệt thành. Tấm khăn có kích thước dài 18 inch và rộng 15,8 inch (45,7 x 40 cm), đủ để che đầu và phần ngực trên của một người.

Theo nhà Ai Cập học Emily Teeter, người đã công bố phân tích chi tiết về hiện vật này cho bảo tàng, tấm khăn lưới hạt có ba phần chính: khuôn mặt người, một con bọ hung có cánh và một vòng cổ rộng.

Khuôn mặt người được tạo chủ yếu từ hạt màu xanh đậm, trong khi các đặc điểm khuôn mặt và lớp trang điểm mắt được thể hiện trừu tượng bằng hạt đen, đỏ và vàng. Một bộ râu giả tương tự như chiếc nổi tiếng trên mặt nạ của Tutankhamun được thêm bằng hạt màu xanh mòng két. Việc sử dụng nhiều hạt màu xanh lam có thể là sự gợi nhắc đến nữ thần bầu trời Nut, người có cơ thể đôi khi được miêu tả như một chuỗi các ngôi sao trên cánh đồng xanh, Teeter viết.

Ngay dưới khuôn mặt là một con bọ hung có cánh được tạo bằng hạt nhiều màu. Nó có thể gợi đến thần Khepri, vị thần mặt trời đầu bọ hung tượng trưng cho sự sáng tạo và đổi mới, theo AIC. Trong khi bùa hộ mệnh hình bọ hung thường được thêm vào xác ướp trong quá trình quấn vải, tác phẩm nghệ thuật này lại khắc họa bọ hung bằng hạt ngay trên tấm khăn.

Bên dưới bọ hung là một vòng cổ làm từ hạt xanh đậm, đỏ, vàng, đen và xanh nhạt, tạo thành một chuỗi hoa sen vàng và mặt dây hoa đỏ.

Các tấm khăn lưới hạt thường được đặt lên trên vải lanh đỏ phủ xác ướp, theo Teeter. Tấm khăn được giữ cố định bằng các dây buộc quấn quanh phía sau. “Cùng nhau, tấm khăn và lưới bắt chước cách quấn của Osiris, do đó tượng trưng cho sự đồng hóa của người chết với thần,” Teeter viết. Nữ thần Nut cũng thường xuất hiện trên ngực xác ướp. “Cũng như vòng tay của Nut bao bọc người chết, lưới hạt bao bọc xác ướp,” bà viết.

Related Stories